ELEKTRONİK İZLEME

 

Elektronik İzleme

Elektronik izleme; şüpheli, sanık veya hükümlülerin elektronik yöntem ve araçlar ile toplum içinde izlenmesini, gözetim ve denetim altında tutulmasını sağlayan, mağdurun ve toplumun korunmasını destekleyen kararların infaz edilmesinde kullanılan bir yöntemdir.

 

Yasal Altyapı

Elektronik izleme ile yükümlülerin denetimi; 5402 sayılı Denetimli Serbestlik Hizmetleri Kanunu’nun 15/A maddesinde yer alan; “Şüpheli, sanık ve hükümlülerin toplum içinde izlenmesi, gözetimi ve denetimi elektronik cihazların kullanılması suretiyle de yerine getirilebilir.” hükmü gereğince yerine getirilmektedir.

Denetimli serbestlik sisteminde elektronik izleme sistemlerin kullanımı ile infazın yerine getirilmesi mevzuatımızda yer alan altı kanun maddesi hükmü kapsamında yerine getirilmektedir. Bunlar; adli kontrol tedbirleri (CMK 109), kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırım (TCK 50), hükmün açıklanmasının geri bırakılması (CMK 231), hapis cezasının konutta çektirilmesi (CGTİHK 110), denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezaların infazı (CGTİHK 105/A) ve mükerrerlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri (CGTİHK 108) kararlarıdır.

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin yedinci kısım, birinci ve ikinci bölümlerinde yer alan 101 ila 106’ncı maddelerinde elektronik izleme sisteminin kullanımına yönelik usul ve esaslar düzenlenmiştir.

İzleme Merkezi

Türkiye’de elektronik izleme uygulamalarına başlanılmadan önce, Adalet Bakanlığı tarafından diğer ülke uygulamaları incelenmiş ve gerekli alt yapı çalışmaları gerçekleştirilmiştir. 25 Şubat 2012 tarihinde elektronik izleme sistemine ilişkin pilot uygulamalar gerçekleştirilmiştir. Pilot uygulama sonrasında elde edinilen tecrübeler ışığında, gerekli yasal düzenlemeler yapılmış, 20 Ocak 2013 tarihinde Elektronik İzleme Merkezi’nin kurulumu tamamlanmıştır.

Bu alandaki en son teknoloji kullanılarak kurulmuş olan izleme merkezi, aynı anda 5.000 kişiyi izleyecek kapasiteye sahip olup; yedi gün, yirmi dört saat esasına göre dört vardiya şeklinde çalışmalarına devam etmektedir. Merkezi’nin giriş ve çıkışları elektronik sistemlerle kontrol edilmekte, çalışan personelin yükümlülerle yaptıkları görüşmeler ve diğer tüm işlemler kayıt altına alınmaktadır. Sistemin veri güvenliği ise UYAP bilişim sisteminin denetimi altındadır. 

Kullanılmakta Olan Elektronik İzleme Üniteleri

Elektronik izleme kapsamında ülkemizde 4 tür elektronik izleme ünitesi kullanılmaktadır. Bunlar:

(1)   Konutun terk edilmemesi amaçlı kullanılan ünite,

(2)   Belirlenen yerlere gitmekten yasaklanma veya belirli alanların terk edilmesinin engellenmesi amaçlı kullanılan ünite,

(3)   Alkol kullanımı izleme ünitesi ve

(4)   Mağdur koruma ünitesi’dir.

 

ELEKTRONİK İZLEME SİSTEMİ

Ekipmanlar

(1)Ev ünitesi ünitesi (2) GPS ünitesi (3) Alkol Ünitesi (4)Mağdur koruma ünitesi

 

Ev ünitesi

            

Ev ünitesi iki parçadan oluşur. Biri kişinin ayağına takılan kelepçe (RF verici), ikinci parça ise eve kurulan, GSM teknolojisi ile izleme merkezi ile haberleşmeyi sağlayan alıcı parçadır. Bu iki parça radyo frekansı sinyali üzerinden birbirleriyle iletişim kurmaktadır. Kurulum aşamasında kişinin ayağına kelepçe takılır. Alıcı parça evin merkezi konumunda bir yere yerleştirilir. Evin tüm sınırları içerisindeki mesafelerde alıcı ünite ile iletişimi sağlanır. İki araç arasındaki mesafenin belirlenen mesafenin dışına çıkması durumunda bu bilgi izleme merkezine iletilir.

 GPS Ünitesi

 

İki parçadan oluşur. Birinci parça kişinin ayağına takılan kelepçe, ikinci parça ise kişin üzerinde taşıması gereken, GSM hattı üzerinden kişi ile sesli ya da yazılı haberleşmeyi ve izleme merkezi ile karşılıklı veri aktarımını sağlayan alıcı parçadır. Kişinin ayağına kelepçe takıldıktan sonra yaklaşmaması veya girilmemesi gereken bölge merkez tarafında harita üzerinden işaretlenerek sisteme kaydedilir. Kişinin yasaklı bölgelere yaklaşması ya da yasaklı bölgenin dışına çıkılması durumunda merkeze bilgi verilir.

Alkol Ünitesi

  

 

 Kesin bir doğrulama ile uzaktan alkol seviyesinin test edilmesini sağlar. Öncelikle kimlik doğrulamasında kullanılmak üzere kişinin yüz fotoğrafı alınır. Ünite aktif edildiğinde belirlenen saat aralığında (örneğin 20.00-24.00 saatleri arasında) belirsiz zamanlarda ve istenilen sayıda test talebi cihaza gönderilir. Cihaz üzerindeki ekrandan kişinin yüzü fotoğraflanır ve kimlik doğrulaması sağlanır. Kişi cihaz üzerindeki alkol ölçüm aparatına üfleme yapar ve alkol düzeyi belirlenir. Bu bilgi merkeze gönderilir.    

Mağdur Ünitesi

  

 

 Mağdurda bir failde iki olmak üzere 3 parçadan oluşur. Bir tanesi mağdurun üzerinde taşıması gereken GSM hattı üzerinden mağdur ile sesli ya da yazılı haberleşmeyi ve  izleme merkezi ile karşılıklı veri aktarımını sağlayan alıcı ünite ikinci parça failin ayağına takılan kelepçe, üçüncü parça ise failin üzerinde taşıması gereken, GSM hattı üzerinden kişi ile sesli ya da yazılı haberleşmeyi ve izleme merkezi ile karşılıklı veri aktarımını sağlayan alıcı parçadır. Fail ve mağdurun konumlarının harita üzerinden sürekli takibine imkan sağlanır ve birbirlerine yaklaşmaları engellenir. Failin mağdura ya da mağdurun faile yaklaşması durumunda durum merkeze ihlal olarak bildirilir.